میل، میل دیگری است

گویی شاعر در میانه گفتن، دارد میل خودش را به چالش می‌کشد؛ انگار کلمات از جایی بیرون می‌آیند که دیگر فقط متعلق به او نیستند.

در روان‌کاوی گفته می‌شود: میل هرگز از خودِ فرد آغاز نمی‌شود. ما میل را از دیگری می‌گیریم؛ از نگاه او، از زبان او، از جای خالی او. ما به چیزی تبدیل می‌شویم که در چشم دیگری دیده‌ایم.

و شاید همین‌جا است که شاعر، ناآگاهانه، از خود فاصله می‌گیرد.

«و نترسیم از مرگ مرگ پایان کبوتر نیست»

در این جمله، مرگ نه پایان، بلکه تغییر نسبت ما با جهان است؛ گویی چیزی در نگاه باید جابه‌جا شود تا مرگ، پایان مطلق نباشد.

سهراب سپهری از ما می‌خواهد واژه‌ها را بشوییم، نگاه را بشوییم، و جهان را از نو ببینیم:

«چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید.»

اما اگر از منظر میل نگاه کنیم، این “دیدنِ دیگر” فقط تغییر نگاه نیست؛ تغییر جایگاه ما در میل دیگری است.

ما آن چیزی نیستیم که فکر می‌کنیم هستیم؛ ما آن چیزی هستیم که در نگاه دیگری شکل گرفته‌ایم. چشمان دیگران، ما را می‌سازند.

برای همین است که جهان همیشه کمی ناآشناست. زیرا آنچه می‌بینیم، صرفاً واقعیت نیست؛ ردّ میل‌هایی است که پیش از ما در آن نشسته‌اند.

و شاید شعر، همین لحظه‌ی لغزش باشد؛ جایی که میل، خودش را لو می‌دهد.

نه در توضیح، بلکه در تغییر نگاه.